.jpg)
ỐC
Ở quê có một cái bàu
Cứ thèm ốc hút kéo nhau ra mò
Lựa con nào thật là to
Cỡ bằng ngón cái thụt thò râu quơ
Đem về bỏ ớt vô cơ
Nhả sạch đất cát bấy giờ làm sao
Chà đôi ba bận đi nào
Lấy kìm cắt đít cho vô nồi sào
Lá chanh, lá sả thêm vào
Điểm thêm chút muối với nào ớt nghen
Chỉ cần mươi phút chín hen
Đem ra mà hút chắc rằng chẳng chê
Ốc bưu hấp thật là phê
Mắm gừng ớt bột là mê tới già
Thêm xị rượu đế ngon nha
Ở mọi lứa tuổi ôi cha mãi ghiền
Phan Tá Tây
Có người anh cùng quê hương xứ Quảng đã ăn món này rồi nên cảm nhận rất tuyệt vời, diễn tả rất tường tận tỉ mỉ bằng những vần thơ lục bát trên.
Ốc xào sả ớt
ỐC HÚT PHÙ SA
Lạc về làng quê mộc mạc, giản dị, đơn sơ để tìm tới ngọn gió đồng nội, ngắm màu xanh của biển lúa mênh mông, ngước quanh thấy cuối thôn có con đập ngăn nước “Pa Ra” (Cửa Khâu). Ồ! Trông có vẻ quen thuộc quá chừng. À thì ra quê tôi Phù Sa xứ đây rồi!
Hễ tới mùa sen khoảng độ tháng 5, tháng 6, buổi sáng thức dậy chưa ai ra đầm, mặt hồ nước lặng yên, mát lạnh, không có gì khuấy động bên dưới. Lúc này tĩnh nhiều hơn động, thế là ta quan sát thật kỹ sẽ nhìn thấy các họ hàng nhà ốc đeo bám dưới đầm hoa sen. Lật từng tán lá sen lên là nó đua bu nhau núp ở dưới đó.
Nếu bạn đi bắt vào buổi chiều thì có lẽ không bao giờ có vì nước nóng do trưa nắng ánh mặt trời rọi ngay xuống nước làm cho ốc không chịu được nhiệt độ cao. Khu vực các chú này sinh sống là bùn rất ít, chỉ có rong rêu bao phủ chủ yếu.
Ốc đồng
Bên cạnh đầm sen thì ốc thường hay sống trong ao hồ, là loài động vật thủy sinh, nước làm bạn để chúng bám trụ. Hồ ở quê thường rộng, nhớ ngày trước khi ông nội còn sống. Gần sát nhà ông có một cái hồ, xung quanh nội đều trông Tre xanh phủ rợp bóng mát tỏa ra. Tới khi đón tre, ông thường ngâm tre xuống hồ để chẻ nan, nuộc lạt hoặc đan phênh, đan ghe, giỏ tre các loại…
Và rồi cứ thấy hồ nước là ốc lại sản sinh ở đó và bám vào các cây tre. Có khi tre bị ngã rớt cành xuống mặt nước thì chúng lại tha hồ bám lên đó. Và thế là mỗi lần muốn ăn ốc thì ta thường hay tìm nơi đó để bắt.
Có một nơi không thể không nhắc đến đó là đồng ruộng. Dọc theo từng đám có bờ kênh nhỏ hoặc từng thửa ruộng có lối bờ men đi giữa phân cách các thửa với nhau. Gặp bùn lầy tuy không nhiều nhưng có nước để lúa lên và ốc thường sống ở đây. Hèn gì các cô chú đi làm đồng, gieo sạ hay cấy lúa, đợi khi lúa dặm ngõ hoặc lên cao một tí là đi trổ nước theo thời kỳ. Bỗng nhiên gặp ốc và có ý định bắt về nấu ngay.
Nhìn rổ ốc hút có cả ốc bươu
Với nguyên liệu chuẩn bị cho món này gồm có : ốc các loại (ốc hút, ốc bươu), sả, lá chanh, gừng, ớt, dừa nạo, nước cốt dừa, lá lốt, hành, củ nén, đường cát,nước mắm,tương ớt… Chọn ốc có mày sát ngoài và khi đụng vào thì nó khép lại, không nên chọn ốc có mày thụt vô bên trong vì những con ốc này sẽ không tươi cũng chẳng ngon lắm.
Nên ngâm ốc hút vào nước lọc cùng với 2 trái ớt đập giậm và muối hoặc nước vo gạo trong khoảng 2-3 tiếng cho nhả hết bùn đất. Sau đó, nếu muốn hút ốc thì bạn dùng kìm bấm phần chui ốc và rửa sạch. Còn nếu muốn dùng tăm lễ ốc bạn có thể để nguyên chui.
Còn lá chanh, sả, dừa, ớt bạn đem rửa sạch, ớt cắt vừa ăn.
Ốc cay dừa,ớt,sả
Cách 1:Bắt chảo dầu lên bếp, cho sả thái nhuyễn, ớt thái nhuyễn vào phi cho thơm,sả chuyển màu vàng thì cho ốc vào xào cùng gia vị. Sau đó, thêm chút nước cốt dừa vào đun một lát cho quyện vào, cho thêm dừa già cắt lát vào đảo đều.
Cho ốc ra dĩa, rắc ớt bột cay lên mặt và lá chanh sắt sợi lên mặt. Nhiều người kỳ công nấu ốc với nước cốt dừa. Thịt ốc ngọt thanh quyện với vị béo từ nước cốt dừa đẫm với hương vị của sả, lá lốt và gia vị ngon khó diễn tả thành lời.
Bánh tráng nướng chấm nước ốc
Cách 2: Đơn giản hơn là món ốc luộc cùng lá chanh, lá bưởi mang đến hương vị ngọt ngào, thơm tho và the mát làm vơi đi mệt nhọc sau những ngày lao động vất vả. Làm một chén nước mắm, gừng, chanh, ớt, tỏi, bột ngọt để chấm cùng với rau húng chanh, húng quế,dưa leo cắt mỏng.
Nồi ốc tại gia
Cách 3: Bạn cho ốc hút vào nồi cùng sả đập dập và gừng luộc trong 7 phút. Sau đó trút ra rổ, giữ lại phần nước luộc. Khuấy đều hỗn hợp gồm đường, nước mắm, tương ớt với 1 chén nước luộc ốc. Phi thơm hành, củ nén, cho ốc vào xóc đều rồi cho hỗn hợp gia vị đã pha ở trên vào và trộn đều. Tiếp đến, bạn cho sả, lá chanh, dừa, ớt kèm 1 ít nước luộc ốc vào để ốc không bị khô, rim với lửa nhỏ trong 10 phút rồi tắt bếp. Khi ốc vừa chín tới, bạn cho ốc ra dĩa và trang trí theo ý thích.
Cách 4: Hái mớ lá lốt rửa sạch rồi thái sợi, vài nhánh sả rửa sạch rồi đập dập phần gốc và để nguyên lá. Cho ốc vào nồi với ít nước và gia vị cùng sả, lá lốt, thêm ớt thái mỏng rồi đun nhỏ lửa. Lát sau nhấc nồi xuống khỏi bếp, múc ốc ra tô là đã có món ốc hút đậm đà hương vị.
Nóng hổi khi nấu xong
Ốc hút thơm ngon, hấp dẫn đậm vị miền Trung nói chung . Món này rất phù hợp ăn vào mùa mưa hoặc làm mồi nhậu sẽ rất ngon. Ốc hút là món ăn độc đáo và lạ miệng của người dân xứ Quảng nói riêng rất được yêu thích. Nếu bạn muốn nấu tại nhà thì chọn món ốc hút siêu ngon, đậm vị hương từ nước ốc, bẻ miếng bánh tráng nướng giòn chấm vào tô nước ốc, ui chu choa cái cay cay the đầu lưỡi tê tê. Nhìn thấy đĩa ốc bốc ra nóng hổi từ nồi đang nấu với lửa hồng mà khó cưỡng.
Ốc có quanh năm bốn mùa, chỉ cần có nước là nó ở các nơi khác bò tới sống, nhiều nhất ở ao tù đọng nước, nơi có bùn và bụi rậm nhất là dưới chân bèo(lục bình) và đặc biệt hơn, khi hết nước nó lại chui xuống bùn, chui vào hang rạm, vì là loài mọc tự nhiên nên có vô số tầng lớp, từ lớn đến nhỏ các cỡ, nó lớn rất nhanh nhờ hút các chất trong khu vực để sinh tồn, nó hay bám vào các cành mục của tàu dừa khi rớt xuống ao, bám ở gốc sen, bụi tre, ven sông hồ. Mỗi khi quê mình hay thả tre gai kết thành khối gọi là thả chươm.
Nước ốc khó cưỡng
Tầm vài tuần hay cả tháng gì đó ta kéo lên vừa có tôm,cá các thứ và ốc hút, ốc bươu nếu gặp mánh thì nhiều vô kể, người dân có thể đi cào về bán lại cho các hàng quán xá.
Những lúc rỗi rãi hết công việc thường nhật, dân lao động chân tay như ở quê tôi lại rủ nhau ra ruộng, ra hồ, ra đầm sen bắt ốc mang về. Khi đem tô ốc nóng hổi múc từ trong nồi ra, bọn trẻ háo hức muốn xông trân ngay. Thơm lừng vị cay nóng trước ngọn gió chiều đồng quê mát rượi trên mảnh đất Phù Sa xứ thoang thoảng. Chúng hào hứng thưởng thức rồi xuýt xoa vì ớt cay làm nước mắt hoen mi.
Bên cạnh bọn trẻ, còn có các cụ già tóc đã bạc, hầu như món này không phân biệt độ tuổi, hình như ai cũng thích cả. Nhìn các ông già, bà lão ngồi lấy que tăm tre hoặc cây gai bẻ từ cây chanh, cây cam ngoài vườn nhà rồi chậm rãi lể ruột ốc ra khỏi vỏ rồi đưa vào miệng móm mém nhai giữa bầy cháu nhỏ đang mải mê hút ốc. Nhìn cảnh này sao mà nhớ quá chừng.
Ốc bươu tiêu xanh
Ốc hút không chỉ có ở quê hương Quế Xuân 1, Phù Sa xứ, Mông Lãnh làng mà còn có mặt ở khắp mọi nơi. Chỗ nào có nước, có ao hồ, đầm lầy, ruộng mạ là nơi chúng sinh tồn. Và không xa lạ mấy, hầu như đại đa số chúng thường có mặt trong các quán ốc ven đường mà ta thường thấy mỗi khi đi ngang qua. Nó luôn chiếm lĩnh lòng khách và dành sự ưu ái của không ít người sành ăn vặt.
Có lẽ kể về ốc thì mỗi người dân ở quê hương Quảng Nam cũng như bao tỉnh, thành khác đều không thể không biết đến. Nó đã trở thành ký ức ăn sâu trong tiềm thức của mỗi chúng ta.
Ai về ghé lại làng tôi?
Hút từng con ốc làm mồi ngon, say
Chiều đồng quê gió thoảng bay
Mùi hương nóng hổi, ngồi đây hít hà
Đậm đà vị mặn Phù Sa
Quanh năm ốc trụ đầm nhà sen quê
Ao hồ, ruộng mạ, triền đê
Ven sông nước chảy tràn khe làng mình
Quảng Nam đất mẹ nghĩa tình
Nổi danh ốc hút ngọt lành cay cay.
# Nhành cỏ non
